|
In de Rotterdamse haven zag ik vorige week de crisis staan. De abstracte cijfers over economische krimp werden tastbaar. Op een terrein zo groot als meerdere voetbalvelden stonden honderden, misschien wel duizenden auto’s geparkeerd die tevergeefs wachten op een koper. Het tekent dat de recessie veel meer een probleem is van overvloed dan van tekort. Bedrijven kunnen veel meer maken dan ze kunnen verkopen. Economen spreken dan van een tekortschietende vraag. Slooppremie Voor Keynesiaanse economen is de oplossing het stimuleren van de vraag. Vroeger werd deze oplossing geassocieerd met linkse potverteerders, maar vandaag de dag is bijvoorbeeld de Bovag er een groot pleitbezorger van. De autobranche wil dat de overheid 1000-1500 euro subsidie geeft voor elke auto die wordt ingeleverd om zo de vraag naar nieuwe auto’s te stimuleren. Het plan kost 100-150 miljoen euro. Volgens critici van de Keynesianen heeft het stimuleren van de vraag geen zin omdat het geld weglekt naar het buitenland. Bovendien is het de vraag of een subsidie voor de autobranche wel zo gepast is met het oog op de files en de opwarming van de aarde. Qoin Afgelopen week maakte ik kennis met een alternatief voor zowel het Keneysiaanse idee om ons dan maar op krediet uit de crisis te kopen als voor een koude sanering. Bedrijven die hun overschotten niet op de reguliere markt kunnen verkopen, zouden ze moeten aanbieden tegen betaling in Qoin. Qoin is een betaalmiddel dat ondernemers onderling gebruiken om zonder euro’s bij elkaar te kopen. Het is officieel geen geld. Een Qoin is evenveel waard als een Euro. Maar in plaats van geld krijgt de verkoper Qoin waarmee hij weer goederen of diensten kan aanschaffen. Om te bezuinigen zou de Volkskrant mij voor deze column kunnen betalen in Qoin. Met die verdiende Qoin kan ik misschien weer iemand naar mijn computer laten kijken en die kan van zijn Qoin dan weer een abonnement op de Volkskrant kopen dat hij zich eigenlijk niet kan veroorloven. De omzet van De Volkskrant, mijn computerhulpdienst en van mij in euro’s daalt, maar ons welzijn stijgt. We zijn rijk zonder euro’s. Kraakhotel Voorwaarde is wel dat er voldoende bedrijven meedoen. Anders kun je je Qoin niet kwijt. De deelnemers moeten ook professioneel zijn. Qoin is een opvolger van Noppes. Ook dat was een ruilhandelnetwerk. Ik heb in de jaren negentig nog wel eens voor Noppes in een kraakhotel geslapen. Ik was er de eerste en enige gast. Om me niet teleurstellen, werd in allerijl ergens een slaapzak uit een kast getrokken. Zulke ervaringen moedigen de burger niet aan om vaker gebruik te maken van via Noppes aangeboden diensten. Qoin wil daarentegen met professionele bedrijven werken. Met Qoin moet je dezelfde diensten kunnen kopen, die je ook met euro’s kan aanschaffen. De functie van geld Nu lijkt het lood om oud ijzer. Wat je aan de voordeur bespaart door te betalen in Qoin, ben je aan de achterdeur kwijt omdat je wordt betaald in Qoin. Toch doen bedrijven mee omdat ze op die manier extra koopkracht mobiliseren. De effecten daarvan kunnen revolutionair zijn. Geld heeft verschillende functies. Het is een graadmeter (wat is een dienst of een product waard), een ruilmiddel en een oppotmiddel. De eerste twee functies vervult Qoin wel, de derde niet. Als je Qoin oppot moet je een bescheiden rente betalen (0.25%) per maand, evenveel als het je kost om een schuld in Qoin te hebben. De huidige kredietcrisis kan worden geïnterpreteerd als een crisis waarbij de derde functie van geld (het oppotten) de andere twee functies ernstig heeft beschadigd. Van veel dingen weten we de waarde niet meer, zoals van de vergiftigde sub-prime hypotheken. Ook de ruilfunctie is door de oppotfunctie in het gedrang gekomen. De banken zijn nu zo terughoudend met het geven van krediet aan elkaar en aan klanten, dat het economisch verkeer hapert. Qoin kent deze problemen niet. Doordat lenen goedkoop is en sparen duur, wordt bevorderd dat de Qoin blijven rollen. Zo wordt er een vraag gecreëerd naar producten en diensten die er eerst niet was. In economische termen zou je kunnen zeggen dat Qoin een manier is om geld te scheppen zonder gevaar voor inflatie. De overschotten aan tijd, diensten en goederen worden productief gemaakt. Als Qoin ingeburgerd raakt zouden werknemers een loonmatiging accepteren als die wordt gecompenseerd in Qoin. In de ideale dagdroom kunnen ze met die Qoin een nieuwe auto kopen die nu staat weg te roesten in de haven van Rotterdam. Als de Bovag lef heeft, gaan ze niet bedelen om subsidie, maar spreken ze af dat autobedrijven voortaan ook betalingen in Qoin accepteren. |
